Gürcü üretici, malları menşe kurallarını karşılıyorsa AB–Gürcistan DCFTA’dan yararlanabilir. İthal edilmiş bitmiş malları yeniden satan tüccarın durumu farklıdır. Bu rehber tarife avantajını, 2026 kurallarını, belgeleri ve devam eden AB şartlarını açıklar.
AB’deki alıcı hangi maliyeti azaltabilir?
AB–Gürcistan Derin ve Kapsamlı Serbest Ticaret Alanı, şartları karşılayan sanayi mallarındaki gümrük vergilerini kaldırır. Geçici uygulama 1 Eylül 2014’te başlamış, daha geniş Ortaklık Anlaşması 1 Temmuz 2016’da yürürlüğe girmiştir. Avantaj; mallar, menşeleri ve ithalatta yapılan tercihe ilişkin talep içindir. Satıcının Gürcistan serbest sanayi bölgesinde kurulması, işlemin yalnızca şirket tarafını çözer.
Önce AB alıcısının bugün ödediği ithalat vergisine bakın. Ürünün normal tarifesi zaten sıfırsa tercihli menşe gümrük vergisinde tasarruf sağlamayabilir. Normal tarife yüksekse, fiilî üretimin menşe kuralını karşılaması şartıyla Gürcistan’da üretim ticari açıdan anlamlı olabilir.
Sıfır gümrük vergisi tek başına AB ithalat KDV’sini veya uygulanabilir özel tüketim vergisini kaldırmaz. Gürcü şirketin serbest bölge vergileri ile AB müşterisinin ithalat ödemeleri ayrı hesaplanır.
Üretim ve yeniden satış farklı sonuç verir
| Gürcistan’daki faaliyet | AB tercihli tarife talebine etkisi |
|---|---|
| Bitmiş mal ithal etmek, bölgede depolamak ve yeniden satmak | Depo ve Gürcü faturası mallara Gürcü menşei kazandırmaz. |
| Yeniden ambalajlama, etiketleme veya diğer asgari işlemler | Bu işlemler tek başına yeterli üretim oluşturmaz. |
| İthal malzemelerden ürün üretmek | Bitmiş ürün kendi işleme, tarife sınıflandırması veya değer kuralını karşılamalı; malzemeler ve işçilik belgelenmelidir. |
Örneğin bitmiş Çin elektrikli ürünlerinin Tiflis’teki bir depodan geçirilmesi, onları DCFTA kapsamında Gürcü malı yapmaz. Kutaisi fabrikasında yeni bir ürün yapmak farklı bir menşe değerlendirmesi gerektirir. Cevap ortağın vatandaşlığından değil, bitmiş ürünün gümrük kodu ve üretim kayıtlarından çıkar.
2026’da kullanılan menşe kuralları
AB–Gürcistan tercihli menşei Pan-Avrupa-Akdeniz, yani PEM sistemine tabidir. 2025’in paralel düzenlemeleri sona erdikten sonra 2026’da revize kurallar geçerlidir. Bu nedenle fabrika eski rehbere göre tasarlanmadan önce ürünün revize kuralı kontrol edilmelidir.
PEM kümülasyonu, başka bir katılımcı ülkeden gelen uygun malzemelerin menşede hesaba katılmasını sağlayabilir. Bu, ilgili bütün ülkeler arasındaki anlaşma ve kurallara bağlıdır. Her ithal parçanın Gürcü sayılmasına izin vermez. Menşe ve belge rehberimiz bu farkı ve gereken kanıtları açıklar.
EUR.1 ve menşe beyanı
Tercih talebinde normalde EUR.1 dolaşım belgesi veya ticari belge üzerinde öngörülen menşe beyanı kullanılır. Toplam değeri 6.000 EUR’yu aşmayan menşeli ürün sevkiyatı için her ihracatçı beyan düzenleyebilir. Bu tutarın üzerinde beyan için onaylanmış ihracatçı statüsü gerekir; EUR.1 alternatif olmaya devam eder. Gerekli beyanı içermeyen normal fatura bunun yerine geçmez.
Tedarikçi menşe kanıtlarını, malzeme maliyetlerini, üretim ve sevkiyat belgelerini birlikte saklayın. Alıcının gümrük müşaviri, satışta vaat edilen bir sertifikadan öte, mallar çekildikten sonra da desteklenebilen bir talebe ihtiyaç duyar.
Gıda, ürün standartları ve karbon kuralları
Tarım rejiminde özel istisnalar vardır: sarımsak için yıllık 220 tonluk vergisiz kota, belirli meyve ve sebzeler için giriş fiyatı sistemi ve belirli tarım malları için dolanmayı önleme mekanizması uygulanır. Gıda güvenliği izinleri, bitki veya hayvan sağlığı belgeleri, etiketleme ve ilgili sanayi ürünü şartları tercihli tarifeden ayrıdır.
Kapsamdaki demir-çelik, alüminyum, gübre, çimento, elektrik ve hidrojen ürünleri için AB Sınırda Karbon Düzenleme Mekanizması CBAM’ın kesin dönemi 1 Ocak 2026’da başladı. Kapsam mallara ve geçerli istisnalara bağlıdır. CBAM uygulanıyorsa AB ithalatçısının kendi yükümlülükleri vardır ve Gürcü üreticiden emisyon bilgisi isteyebilir. DCFTA tarife tercihi bu yükümlülükleri kaldırmaz.
Gürcistan’daki üretim yerini seçmek
Yıllık lisans ve tesis bedellerini üretim, navlun ve alıcının gerçek vergi tasarrufuyla karşılaştırın. Başkente erişim gereken iş için Tiflis Serbest Bölgesi uygun olabilir; Kutaisi ve Hualing ayrı sanayi seçenekleridir, Poti ise Karadeniz limanının yanındadır. Kuruluş ve menşe birlikte değerlendirilebilsin diye ürün kodunu, malzemeleri ve üretim sürecini şirket başvurusuyla gönderin.
Resmî kaynaklar
Avrupa Komisyonu: AB–Gürcistan ticareti; Access2Markets: DCFTA tarifeleri ve şartları; revize PEM kuralları ve menşe kanıtı; 2026’dan itibaren CBAM.
AB’ye satış yapacak şirketinizi görüşelim
Planladığınız faaliyeti anlatın. Sonraki adımları ve tam teklif için gereken bilgileri size iletelim.