İsviçre, Lihtenştayn, Norveç ve İzlanda’nın Gürcistan ile ayrı serbest ticaret anlaşması vardır. Sanayi ve tarım ürünleri farklı uygulamalara tabidir; 2026’da revize PEM menşe kuralları kullanılır. Bunun Gürcü üretici için anlamını açıklıyoruz.
Avrupa Birliği dışındaki dört pazar
EFTA; İsviçre, Lihtenştayn, Norveç ve İzlanda’dan oluşur. Bu pazarlar AB–Gürcistan DCFTA dışında EFTA–Gürcistan Anlaşması kapsamındadır. Anlaşma Gürcistan, İzlanda ve Norveç için 1 Eylül 2017’de; İsviçre ve Lihtenştayn için 1 Mayıs 2018’de yürürlüğe girdi.
Gürcü üretici için ticari soru, ithalatçı ülkenin belirli ürüne uyguladığı tarifedir. İsviçre’deki müşteri ile Norveç’teki müşterinin tarım tarifesi, ithalat vergisi veya ürün işlemleri aynı olmayabilir. Sadece “Avrupa’ya ihracat” başlıklı bir teklif bu farkı göstermez.
Sanayi malları ve tarım
| Mallar | Anlaşmanın sağladığı uygulama |
|---|---|
| Balık ve diğer deniz ürünleri dâhil menşeli sanayi malları | Anlaşmanın kapsamı ve menşe şartları altında gümrük vergileri kaldırılır. |
| Temel ve işlenmiş tarım ürünleri | Tavizler İzlanda, Norveç ve İsviçre için ayrı listelerdedir. Ürün ve varış ülkesi listesi belirleyicidir. |
| Gürcistan bölgesinden geçen yabancı mallar | Depolama ve Gürcü satıcı tek başına Gürcü tercihli menşei oluşturmaz. |
Örneğin bir gıda üreticisi, Norveçli ve İsviçreli dağıtıcıya aynı tasarrufu vaat etmeden önce ilgili tarım listesini incelemelidir. Sanayi parçası üreticisi ise sanayi kapsamı ve o parçanın kuralıyla başlar. Aynı serbest bölgede olsalar da bunlar farklı incelemelerdir.
2026’dan itibaren revize PEM menşe kuralları
EFTA, Gürcistan anlaşmasının 1 Ocak 2026’dan itibaren revize Pan-Avrupa-Akdeniz menşe kurallarını kullandığını doğrular. 2025’te var olan eski ve revize kural seçimi, 2026 için yeni hesaba taşınmamalıdır.
Gerekli şartlar karşılanırsa ortak ülkelerdeki uygun malzemeler ve üretim kümülasyonla birleştirilebilir. Tedarik zinciri ikiden fazla ülkeyi içeriyorsa güncel PEM matrisi önemlidir. Birden fazla kaynağı olan fabrika, hangi malzemelerin gerçekten tercihli menşeli olduğunu gösteren tedarikçi kanıtlarını saklamalıdır.
Uygun dolaşım belgesi veya menşe beyanı talebe uymalıdır. Genel bir “Gürcistan’da üretilmiştir” belgesi ile tercihli menşe kanıtı farklı amaçlara hizmet eder. Üreticinin hazırlaması gereken kayıtlar için belge ve menşe rehberimize bakın.
Teslim edilmiş toplam maliyeti hesaplayın
Gümrük indirimi hesabın yalnızca bir bölümüdür. İthalat KDV’si, uygulanabilir özel tüketim vergisi, ürün uygunluğu, navlun ve gümrük müşavirliği ayrı değerlendirilmelidir. Gıda, makineler ve diğer düzenlenmiş ürünlerde ithalatçı ülkenin şartları devam eder.
Üretim şirketinde kuruluş çalışmamız ürün, ekipman, alan, elektrik yükü ve planlanan sevkiyatlarla başlar. Kutaisi Serbest Bölgesi, Hualing, Tiflis Serbest Bölgesi ve Poti bu ihtiyaçlarla karşılaştırılmalıdır. Şirket başvurusunda faaliyet, ortaklık ve tesis bilgileri için yer vardır.
Resmî kaynaklar
EFTA–Gürcistan Anlaşması ve ülke listeleri; EFTA: gümrük, menşe ve 2026 PEM durumu; İsviçre gümrüğü: revize PEM kuralları.
EFTA’ya ihracat projenizi görüşelim
Planladığınız faaliyeti anlatın. Sonraki adımları ve tam teklif için gereken bilgileri size iletelim.