შვეიცარიას, ლიხტენშტაინს, ნორვეგიასა და ისლანდიას საქართველოსთან ცალკე თავისუფალი ვაჭრობის შეთანხმება აქვთ. სამრეწველო და სასოფლო-სამეურნეო პროდუქცია განსხვავებულად განიხილება, ხოლო 2026 წელს PEM-ის განახლებული წესები მოქმედებს. ქვემოთ მოცემულია შედეგები ქართველი მწარმოებლისთვის.
ოთხი ბაზარი ევროკავშირის გარეთ
EFTA აერთიანებს შვეიცარიას, ლიხტენშტაინს, ნორვეგიასა და ისლანდიას. მათთან ვაჭრობა EFTA–საქართველოს შეთანხმებით რეგულირდება, ევროკავშირი–საქართველოს DCFTA-ისგან დამოუკიდებლად. შეთანხმება საქართველოსთვის, ისლანდიისა და ნორვეგიისთვის ძალაში შევიდა 2017 წლის 1 სექტემბერს, ხოლო შვეიცარიისა და ლიხტენშტაინისთვის — 2018 წლის 1 მაისს.
ქართველი მწარმოებლისთვის მთავარი კომერციული საკითხია იმპორტიორი ქვეყნის ტარიფი კონკრეტულ საქონელზე. შვეიცარიისა და ნორვეგიის მყიდველებს შეიძლება განსხვავებული აგრარული ტარიფი, საიმპორტო გადასახადი ან პროდუქტის ფორმალობა ჰქონდეთ. ზოგადი შეთავაზება „ექსპორტი ევროპაში“ ამ განსხვავებას არ აჩვენებს.
სამრეწველო საქონელი და სოფლის მეურნეობა
| საქონელი | რას ითვალისწინებს შეთანხმება |
|---|---|
| წარმოშობის მქონე სამრეწველო საქონელი, მათ შორის თევზი და სხვა ზღვის პროდუქცია | საბაჟო გადასახადი უქმდება შეთანხმების მოცვისა და წარმოშობის პირობების ფარგლებში. |
| ძირითადი და გადამუშავებული სასოფლო-სამეურნეო პროდუქცია | შეღავათები ისლანდიის, ნორვეგიისა და შვეიცარიის ცალკე სატარიფო სიებშია. მნიშვნელოვანია პროდუქტი და დანიშნულების ქვეყნის სია. |
| ქართული ზონის გავლით მოძრავი უცხოური საქონელი | შენახვა და ქართველი გამყიდველი თავისთავად ქართულ პრეფერენციულ წარმოშობას არ ქმნის. |
მაგალითად, სურსათის მწარმოებელმა შესაბამისი აგრარული სია უნდა შეამოწმოს, სანამ ნორვეგიელ და შვეიცარიელ დისტრიბუტორებს ერთნაირ საბაჟო ეკონომიას დაჰპირდება. სამრეწველო კომპონენტის მწარმოებელი იწყებს სამრეწველო მოცვითა და კონკრეტული კომპონენტის წესით. ეს განსხვავებული შემოწმებებია, თუნდაც ორივე კომპანია ერთ ზონაში იყოს.
განახლებული PEM წესები 2026 წლიდან
EFTA ადასტურებს, რომ საქართველოსთან შეთანხმებაში 2026 წლის 1 იანვრიდან PEM-ის განახლებული წარმოშობის წესები გამოიყენება. 2025 წელს არსებული არჩევანი ძველ და ახალ წესებს შორის 2026 წლის ახალ გაანგარიშებაში არ უნდა გადაიტანოთ.
საჭირო პირობების დაკმაყოფილებისას პარტნიორ ქვეყნებში არსებული შესაბამისი მასალები და წარმოება კუმულაციით შეიძლება გაერთიანდეს. მოქმედი PEM მატრიცა მნიშვნელოვანია, თუ მიწოდების ჯაჭვი ორზე მეტ ქვეყანას მოიცავს. სხვადასხვა წყაროს მქონე ქარხანამ უნდა შეინახოს მომწოდებელთა დასტური, თუ რომელ მასალას აქვს რეალურად პრეფერენციული წარმოშობა.
გადაადგილების სერტიფიკატი ან წარმოშობის დეკლარაცია მოთხოვნილ შეღავათს უნდა შეესაბამებოდეს. ზოგად სერტიფიკატს „დამზადებულია საქართველოში“ და პრეფერენციულ დასტურს განსხვავებული დანიშნულება აქვს. საჭირო ჩანაწერებს განმარტავს ჩვენი სერტიფიკატებისა და წარმოშობის სახელმძღვანელო.
მიწოდებული საქონლის სრული ღირებულება
საბაჟო შეღავათი გაანგარიშების მხოლოდ ნაწილია. საიმპორტო დღგ, შესაბამისი აქციზი, პროდუქტის შესაბამისობა, გადაზიდვა და საბაჟო წარმომადგენლის ხარჯები ცალ-ცალკე უნდა შეფასდეს. სურსათს, დანადგარებსა და სხვა რეგულირებულ პროდუქტებს კვლავ იმპორტიორი ქვეყნის მოთხოვნები ეხება.
საწარმოო კომპანიის შექმნაზე მუშაობა იწყება პროდუქტით, დანადგარებით, ფართით, ელექტრული დატვირთვითა და დაგეგმილი გადაზიდვებით. ამ მოთხოვნებით შეადარეთ ქუთაისის თავისუფალი ზონა, ჰუალინგის თიზ, თბილისის თავისუფალი ზონა და ფოთის თიზ. კომპანიის განაცხადში შეგიძლიათ საქმიანობა, პარტნიორები და ფართი მიუთითოთ.
ოფიციალური წყაროები
EFTA–საქართველოს შეთანხმება და ქვეყნების სიები; EFTA: საბაჟო, წარმოშობა და PEM 2026 წელს; შვეიცარიის საბაჟო: განახლებული PEM წესები.
განიხილეთ ექსპორტი EFTA-ის ქვეყნებში
მოგვწერეთ თქვენი გეგმის შესახებ. გიპასუხებთ შემდგომი ნაბიჯებითა და სრული შეთავაზებისთვის საჭირო ინფორმაციით.