პრეფერენციული წარმოშობა განმარტავს, რატომ შეუძლია ერთ ქართულ ქარხანას შემცირებული საიმპორტო ტარიფის მოთხოვნა, ხოლო უცხოური საქონლის გადამყიდველს — არა. დასტური მასალებიდან და წარმოებიდან მოდის და არა კომპანიის მისამართიდან. სახელმძღვანელო წესებსა და სერტიფიკატებს განმარტავს.
სამი განსხვავებული საკითხი ერთსა და იმავე საქონელზე
კომპანიის რეგისტრაცია, ტვირთის გამგზავრების ადგილი და საქონლის წარმოშობა განსხვავებული ფაქტებია. თბილისის კომპანიას შეუძლია სხვაგან წარმოებულ საქონელზე ინვოისის გაცემა. ფოთის საწყობში სხვადასხვა წარმოშობის პროდუქტები შეიძლება ინახებოდეს. პრეფერენციული წარმოშობა ადგენს, აკმაყოფილებს თუ არა კონკრეტული საქონელი კონკრეტულ სავაჭრო შეთანხმებას ან შეღავათის სქემას.
თავისუფალი ვაჭრობის შეთანხმებას მისი მხარეები ათანხმებენ. ცალმხრივი შეღავათის სქემა, მაგალითად იაპონიის GSP, იმპორტიორი ქვეყნის წესებით გაიცემა. არცერთი არ ნიშნავს ექსპორტის ყველა გადასახადისგან ზოგად გათავისუფლებას. ბაზრების მიხედვით სახელმძღვანელო განმარტავს იაპონიის, კანადის, აშშ-ისა და საქართველოს სხვა პარტნიორების მიმდინარე განსხვავებას.
როდის ცვლის წარმოება წარმოშობას
საქონელი შეიძლება შესაბამისი იყოს, რადგან მთლიანად არის მიღებული, წარმოშობის მქონე მასალებითაა დამზადებული ან პროდუქტის წესით საკმარისად დამუშავებულია. წესი შეიძლება მოითხოვდეს სატარიფო კლასიფიკაციის ცვლილებას, კონკრეტულ საწარმოო პროცესს ან არაწარმოშობილი მასალების ზღვარს. ყველა პროდუქტისა და შეთანხმებისთვის უნივერსალური „51% ქართული“ ტესტი არ არსებობს.
ეს დანადგარებისა და მასალების შეკვეთამდე უნდა გაირკვეს. მასალების ჩამონათვალში უნდა ჩანდეს თითოეული კომპონენტი, მისი საბაჟო კლასიფიკაცია, ღირებულება და დადასტურებული წარმოშობა. წარმოების აღწერა უნდა ასახავდეს საქართველოში რეალურად შესრულებულ სამუშაოს. მხოლოდ გასაყიდი ფასის გაზრდა ან ქართული ადმინისტრაციული ხარჯის დამატება პროდუქტის წესით საჭირო დამუშავებას ვერ ცვლის.
კუმულაცია: როდის ითვლება პარტნიორის მასალები
კუმულაცია პარტნიორ ქვეყნებში არსებულ შესაბამის მასალას, ზოგ შემთხვევაში კი დამუშავებასაც, წარმოშობის დასაბუთებაში ითვალისწინებს. განახლებული PEM სისტემით მნიშვნელოვანია ყველა მონაწილე ქვეყანას შორის შეთანხმებები და წარმოშობის წესები. მოქმედი მატრიცა დასაშვებ კომბინაციებს ადგენს; ტექსტილსა და ტანსაცმელზე შეიძლება განსაკუთრებული პირობები ვრცელდებოდეს.
ამიტომ „ევროკავშირში ნაყიდი“ და „ევროკავშირის წარმოშობის“ განსხვავებული მტკიცებებია. ევროპელი მომწოდებელი შეიძლება აზიაში დამზადებულ საქონელს ყიდდეს. კუმულაციისთვის მასალის ვარგისიანობას მომწოდებლის წარმოშობის დასტური ადგენს და არა ინვოისზე მითითებული მისამართი.
დოკუმენტი დანიშნულებას უნდა შეესაბამებოდეს
| დანიშნულება ან შეთანხმება | მოსამზადებელი დასტური |
|---|---|
| ევროკავშირი და შესაბამისი PEM ვაჭრობა | სათანადო EUR.1 ან დადგენილი წარმოშობის დეკლარაცია წარმოებისა და მომწოდებელთა ჩანაწერებით. |
| ჩინეთის ძირითადი ტერიტორია | ჩინეთი–საქართველოს შეთანხმების სერტიფიკატი და წარმოშობის საკუთარი კრიტერიუმები. ევროპული ფორმა მას ვერ ცვლის. |
| დიდი ბრიტანეთი, არაბთა გაერთიანებული საამიროები, ჰონგ-კონგი და რეგიონული პარტნიორები | კონკრეტული შეთანხმებით მოთხოვნილი დასტური. ფორმა მხოლოდ იმიტომ არ უნდა შეირჩეს, რომ წინა დანიშნულებისთვის გამოიყენეს. |
| გაყიდვა, რომელსაც მხოლოდ არაპრეფერენციული წარმოშობა სჭირდება | შესაბამისი კომერციული ან საბაჟო დასტური; ზოგადი სერტიფიკატი თავისთავად შეღავათიან ტარიფზე უფლებას არ ქმნის. |
ქართული ექსპორტისთვის ეკონომიკის სამინისტრო შემოსავლების სამსახურს ასახელებს EUR.1-ისა და თიზ-ში წარმოებული საქონლის შესაბამისი წარმოშობის სერტიფიკატების გამცემად. წარმოების დოკუმენტაცია მაინც აუცილებელია: ზონის ლიცენზია ან კომპანიის ამონაწერი მზა საქონლის წარმოშობის დასტური არ არის.
წარმოშობის დოკუმენტები წარმოების ჩანაწერებთან ერთად შეინახეთ
შეინახეთ მომწოდებელთა ინვოისები და წარმოშობის დასტური, მასალების ჩამონათვალი, პროდუქტის წესის გაანგარიშება, წარმოების ჩანაწერები, კომერციული ინვოისი, შეფუთვის სია და სატრანსპორტო დოკუმენტები. ჩანაწერები რეალურად წარდგენილ მოთხოვნას უნდა ხსნიდეს, გამოყენებული კუმულაციის ჩათვლით. მასალის ან მომწოდებლის შეცვლის შემდეგ ძველი გაანგარიშება შეიძლება გასაგზავნ საქონელს აღარ აღწერდეს.
ახალი ქარხნისთვის პროდუქტისა და წარმოების აღწერა გამოგზავნეთ კომპანიის განაცხადთან ერთად. ასე თბილისის ან ქუთაისის ფართსა და ლიცენზიას განვიხილავთ წარმოშობის დასტურის შემოწმების პარალელურად და პრობლემას პირველი გადაზიდვის შემდეგ არ აღმოვაჩენთ.
ოფიციალური წყაროები
EFTA: პრეფერენციული წარმოშობა და კუმულაცია; ევროკომისია: PEM წესები და მიმდინარე მატრიცა; საქართველოს ეკონომიკის სამინისტრო: წარმოშობის სერტიფიკატები.
განიხილეთ საექსპორტო კომპანია საქართველოში
მოგვწერეთ თქვენი გეგმის შესახებ. გიპასუხებთ შემდგომი ნაბიჯებითა და სრული შეთავაზებისთვის საჭირო ინფორმაციით.